INDEKS AUTORSKI

Ewa Sowa


strona główna

indeks tematyczny
indeks autorski
indeks recenzji
przekłady
autorzy obcy

Marksizm a praca [Polemika z: Szewczyk, Jan. O istocie marksowskiej filozofii]. Studia Filozoficzne, nr 4, 135-139, 1969.

# marksizm # praca #

Filozoficzna zawartość listów Stanisława Brzozowskiego. Studia Filozoficzne, nr 3, 109-118, 1971.

# BRZOZOWSKI, Stanisław # praca # filozofia czynu #

Filozofia marksistowska na wyższych uczelniach. Studia Filozoficzne, nr 3, 155-166, 1971.

# nauczanie filozofii # marksizm #
TREŚĆ. (A) Historia filozofii a marksizm. (B) Konieczność wprowadzenia do programów filozofii polskiej oraz problematyki współczesnych społeczeństw przemysłowych.

Marksizm a niektóre kontrowersje. Człowiek i Światopogląd, nr 9, 180-203, 1972. Sowa, Ewa.

# marksizm # praca # komunizm #

Praxis i działanie. [Rec. Bernstein, Richard J. Praxis and Action. Contemporary Philosophers on Human Activity]. Studia Filozoficzne, nr 9, 157-162, 1973.

Teoria twórczości w pismach Stanisława Brzozowskiego. Studia Filozoficzne, nr 6, 59-75, 1975. Sowa, Ewa.

# BRZOZOWSKI, Stanisław # twórczość # praca #
ABSTRAKT. Tekst ten jest fragmentem książki Pojęcie pracy w filozofii Stanisława Brzozowskiego przygotowywanej aktualnie do druku przez Wydawnictwo Literackie w Krakowie. Zawiera ona analizę kluczowej rozprawy Brzozowskiego Prolegomena filozofii "pracy" poszerzoną o twierdzenia z innych jego pism. Prolegomena filozofii "pracy" Zostały ukończone w październiku 1909 roku i weszły następnie w skład tomie Idee. Rozprawa ta powstawała na przestrzeni długiego czasu, a jej pierwotnie zamierzony tytuł brzmiał Filozoficzne znaczenie pojęcia pracy. Brzozowski uważał ją za wykład swych podstawowych twierdzeń filozoficznych. Pomysły antycypujące wyłożone tutaj poglądy odnaleźć można już we wczesnych pracach Brzozowskiego, należących do okresu tzw. filozofii czynu. Niektóre twierdzenia Prolegomenów... zawarł Brzozowski niemal w takim samym brzmieniu w Legendzie Młodej Polski, której merytoryczna konstrukcja oparta została na wyeksplikowanych później w Prolegomenach... rozstrzygnięciach teoretycznych. Zarysowane w Prolegomenach stanowisko podtrzymywał Brzozowski także i w swych ostatnich rozprawach.

Pojęcie pracy w filozofii Stanisława Brzozowskiego. Kraków, Wydawnictwo Literackie, 1976.

# BRZOZOWSKI, Stanisław # praca # wytwórczość # twórczość #
TREŚĆ. (A) Od Autorki. I. Praca jako wytwórczość materialna. (A) Wstęp. 1. Sprecyzowanie pojęcia wytwórczości materialnej. (a) Zagadnienie potrzeby materialnej. (b) Pojęcie przedmiotu wytwórczości materialnej. (c) Pojęcie rezultatu wytwórczości materialnej. (d) Pojęcie podmiotu wytwórczości materialnej. (e) Podmiot potrzeby materialnej a podmiot wytwórczości materialnej (zakres pojęć). 2. Funkcje wytwórczości materialnej. (a) Funkcja warunkowania fizycznego istnienia człowieka. (b) Funkcja warunkowania innych form aktywności (zagadnienie "procesu dziejowego"). (c) Funkcja warunkowania form samowiedzy społecznej (zagadnienie "psychiki" i "świadomości kulturalnej"). (d) Funkcja wyrabiania i utrwalania w człowieku określonych właściwości subiektywnych. II. Praca jako "organizm" różnych form aktywności. (A) Wstęp. 1. Pojęcie "niesamodzielności" formy aktywności oraz grupy społecznej będącej jej podmiotem. (a) Wytwórczość materialna jako "niesamodzielny" proces zbiorowej aktywności. (b) Pozaprodukcyjne formy aktywności. Ich "niesamodzielnośc". (c) Uwarunkowywanie się oraz dopełnianie różnych form aktywności. Zagadnienie "organizmu" czynności. 2. Pojęcie "samodzielności" (i "samoistności") procesu pracy oraz podmiotującej mu zbiorowości ludzkiej. (a) Wspólnoty narodowe jako "samoistne" "organizmy dziejowej pracy". (b) Miejsce i rola kulturotwórczych form aktywności w "organizmie" pracy. Pojęcie filozofii jako samowiedzy ludzkości. (c) Związek pojęcia "samoistności" z pojęciem "swobody" rozumianej jako "siła" panująca świadomie nad "żywiołem" przyrody oraz samą sobą. III. Praca jako forma ludzkiego wysiłku. (A) Wstęp. 1. Różne sposoby rozważania problemu pracy. (a) Praca rozpatrywana "z zewnątrz". (b) Praca rozpatrywana "z wewnątrz". Właściwy przedmiot filozofii. 2. Analiza procesu pracy w Prolegomenach. Zagadnienie "współmierności" świata z pracą. (a) Założenia epistemologiczne. Receptywna i twórcza funkcja świadomości. (b) "Jednoznaczna określoność" pracy jako problem intencji aktu twórczego. (c) "Jednoznaczna określoność" pracy jako problem czystej aktywności. (d) Akt twórczy a historyczna rzeczywistość ludzka. Ograniczenia indeterminizmu: historia jako rozgrywający się w przyrodzie "współmierny" z nią proces pracy". (B) Zakończenie. (C) Bibliografia. (D) Indeks osób. Stron 222.

PRZEKŁAD. Levinas, Emmanuel. Odkrywając egzystencję z Husserlem i Heideggerem. Warszawa, Wyd. IFiS PAN, 2008.